مجله جنسی زوج باز

برسی کامل ازدواج اجباری ( انواع ازدواج اجباری+ نگاه قانون)

چکیده مطلب

تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۶ خرداد ۹۹

نظرات کاربران :

ازدواج و شروع زندگی مشترک از مهم‌ترین مراحل زندگی یک انسان محسوب می‌شود. جوانان با آرزوهای بزرگی که در سر دارند، به دنبال شریک زندگی خود می‌روند و هیچ کسی نیست که پیمودن راه خوشبختی و سعادت را با شریک زندگی مناسب دوست نداشته باشد. اما مسئله این است که همه پیوندها با رضایت صورت […]

ازدواج و شروع زندگی مشترک از مهم‌ترین مراحل زندگی یک انسان محسوب می‌شود. جوانان با آرزوهای بزرگی که در سر دارند، به دنبال شریک زندگی خود می‌روند و هیچ کسی نیست که پیمودن راه خوشبختی و سعادت را با شریک زندگی مناسب دوست نداشته باشد.

اما مسئله این است که همه پیوندها با رضایت صورت نمی‌گیرند و چه بسا بسیاری از جوانان، به ویژه دختران تن به ازدواج اجباری می‌دهند و بر خلاف خواسته خود مجبور می‌شوند با فردی که به او هیچ علاقه ندارند، ازدواج کنند. در این مقاله ابعاد مختلف این نوع ازدواج را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

۱- مقایسه ازدواج سنتی و ازدواج اجباری

بسیاری از افراد دو مفهوم ازدواج اجباری( تحمیلی یا زوری) و ازدواج سنتی را هم‌معنی می‌دانند، در صورتی که این دو نوع از ازدواج تفاوت‌های بسیار زیادی دارند. در ازدواج سنتی، دو خانواده با احترام با یکدیگر صحبت می‌کنند. مراسم خواستگاری آبرومندانه برگزار می‌شود و بزرگان در آن حضور دارند.

مقاله مرتبط: آیا من آماده ازدواج هستم؟ از کجا بفهمیم آماده ازدواج هستیم؟

در این نوع ازدواج، اصولاً طرفین توسط واسطی به یکدیگر معرفی شده‌اند و آشنایی زیادی از هم ندارند و تنها دانش آن‌ها از هم توسط افراد آشنا و واسط ایجاد شده است. در ازدواج سنتی به دختر و پسر زمان داده می‌شود تا تحت نظر خانواده با هم رفت و آمد کنند و با یکدیگر بیشتر آشنا شوند، در مورد اهداف و برنامه‌های زندگی خود صحبت کنند و در نهایت، با شناخت کافی وصلت صورت بگیرد.

در این ازدواج هیچ زور و فشاری بر دو طرف نیست و در آخر، اگر خلقیات دختر و پسر با هم سازگار نباشد، وصلتی انجام نمی‌شود. این در حالی است که در ازدواجی که بالاجبار انجام می‌شود، یکی از طرفین و یا هر دوی آن‌ها به زور و تهدید خانواده‌ها مجبور هستند تن به وصلت دهند.

۲- انواع ازدواج اجباری

این نوع ازدواج به دو دسته تقسیم می‌شود: ازدواج زوری مستقیم، ازدواج زوری غیرمستقیم

منظور از ازدواج زوری مستقیم این است که دختر یا پسر با زور، تهدید، ضرب و شتم خانواده مجبور است پاسخ مثبت دهد و چه بسا خطبه عقد نیز با کتک‌کاری و تهدید جانی، روانی و مالی انجام می‌شود. بسیاری از این افراد تهدید به مرگ می‌شوند، چه بسا مجبور هستند برای حفظ جان خانواده خود تن به چنین ازدواجی دهند.

گاها اگر فرد به این گونه ازدواج تن ندهد، دیگر تحت حمایت مالی خانواده خود قرار نخواهد گرفت و ممکن است از خانه بیرون رانده شود. بسیاری از این افراد به قتل می‌رسند، شکنجه می‌شوند و از آن‌ها بیگاری کشیده می‌شود.

نوع دیگر این ازدواج، ازدواج زوری غیرمستقیم است. در این حالت، شاید به نظر نرسد که فرد مجبور است ازدواج کند، ولی این در صورتی است که شرایط مالی، جانی، اقتصادی، اجتماعی و… موجب می‌شوند، فرد از زندگی کردن با خانواده خود فراری باشد.

بسیاری از جوانان به علت فقر خانواده مجبور می‌شوند ازدواج کنند و به اولین خواستگار خود بدون تحقیق و علاقه جواب مثبت دهند. در برخی موارد، افراد در خانواده خود امنیت جانی، روانی و جنسی ندارند. بسیاری از دخترانی که تن به ازدواج اجباری می‌دهند، در خانه توسط والدین، به ویژه پدر به هر دلیلی مورد ضرب و شتم قرار می‌گیرند.

برخی از آن‌ها توسط محارم مورد تجاوز قرار می‌گیرند و تنها راه فرار آن‌ها از دست خانواده آزارگر، ازدواج است. اصولاً این شکل از ازدواج بسیار رواج دارد و چه بسا دیده نمی‌شود و کسی مهر اجباری بودن بر این نوع وصلت نمی‌زند.

۳- نگاه قانون به ازدواج اجباری چیست؟

بنا بر ماده ۱۰۷۰ قانون مدنی «رضایت زوجین شرط نفوذ عقد است و هرگاه مکره بعد از زوال کره، عقد را اجازه کند نافذ است.». منظور از این ماده این است که اگر عقد نکاح بدون رضایت یکی از طرفین انجام شود، باطل است و در واقع، دختر و پسر، زن و شوهر محسوب نمی‌شوند و محرم یکدیگر نیستند.

البته این ماده زمانی اجرایی می‌شود که فرد بتواند اجباری بودن ازدواج و اکراه خود را ثابت کند. اگر فردی که تهدید شده بداند که تهدیدکننده نمی‌تواند تهدید خود را عملی کند، اما همچنان تن به ازدواج دهد، عقد او مشروع است و طبق ماده 206 قانون مدنی، جز کسانی که به انجام کاری مجبور شده‌اند، نمی‌شود.

علاوه بر این، بر اساس همین ماده اگر دختری برای فرار از دست خانواده ازدواج کند، عقد او مشروع است. به همین علت است که می‌گوییم بسیاری از ازدواج‌های این چنینی در اصل اجباری و تحمیلی هستند، اما به چشم ازدواج اجباری به آن‌ها نگاه نمی‌شود.

۴- دختران بیشتر قربانی ازدواج تحمیلی می‌شوند یا پسران؟

مسلماً با وجود قوانین مردسالارانه این دختران هستند که قربانی چنین ازدواجی می‌شوند و نسبت آن‌ها به پسران بسیار بیشتر است. اصولاً دختران قربانی نداشتن استقلال مالی می‌شوند و مجبور هستند به زور و تهدید ازدواج کنند.

این دختران هستند که در طوایف معامله می‌شوند و برای خون بس و اتمام جنگ‌های قبیله‌ای و طایفه‌ای آن‌ها را وسیله صلح قرار می‌دهند. اکثر دخترانی که با هدف ایجاد صلح وارد خانواده‌ای می‌شوند با بی‌احترامی و آزارهای شدیدی دست و پنجه نرم می‌کنند؛ بنابراین، زنان قربانی اصلی ازدواج تحمیلی هستند.

۵- چه زمانی یک عقد در دسته ازدواج اجباری قرار می‌گیرد؟

همه عقود به ویژه عقد ازدواج باید دارای اصولی باشند که در قانون به آن‌ها اشاره شده است. اگر این اصول رعایت نشوند، عقد باطل است. اصل اول، آزادی اراده است. اراده باید در ثبت عقد باطنی باشد. اگر فرد از سلامت روان برخوردار نباشد و اراده وی معیوب باشد، عقد باطل است.

اگر این اراده به زور ایجاد شده باشد و با تهدیدات، فرد مجبور شده باشد به عقد تن دهد، باز هم آن عقد باطل است و مشروع نیست و قانون‌گذار آن را رد می‌کند. به عنوان مثال، دختری را با تهدید به قتل و شکنجه پای سفره عقد می‌نشانند و او مجبور است در برابر عاقد حفظ ظاهر کند و همه چیز را امضا کند. در این جا، اراده باطنی نیست و عقد باطل می‌شود.

 اصل دیگر، توجه به هدف ازدواج است. به عنوان مثال، اگر ازدواج با نیت رفتن به کشور دیگر انجام شود، باطل است، حتی اگر طرفین از این عقد راضی باشند. هدف ازدواج باید تشکیل زندگی مشترک باشد و هر چیز دیگری باعث باطل شدن عقد نکاح می‌شود.

۶- دلایل ازدواج اجباری

ازدواج زوری به دلایل مختلفی صورت می‌گیرد. این دلایل بر اساس فرهنگ و سنت هر جامعه می‌تواند متفاوت باشد. ما در این بخش دلایل رایج آن را نام می‌بریم:

  • خون بس: ازدواج برای برقراری صلح و جلوگیری از قتل‌های دیگر در میان دو طایفه انجام می‌شود.
  • فقر خانواده: بسیاری از قربانیان این گونه ازدواج‌ها به علت فقر خانواده و ناتوانایی والدین برای تامین مالی دختر، پای سفره عقد نشسته‌اند.
  • عدم وجود امنیت در خانواده: در خطر بودن جان دختر در خانه والدین و آزار دیدن از جانب آن‌ها.
  • قمار و شرط‌بندی: برخی از زنان قربانی شرط‌بندی‌های والدین خود در قمارها می‌شوند و به عقد فرد برنده درآورده می‌شوند.
  • گردش ثروت در میان اعضای خاندان: افراد یک خانواده برای این که ثروت را از خاندان بیرون نبرند، با غریبه‌ها وصلت نمی‌کنند و تنها با اعضای فامیل مجبور هستند ازدواج کنند.
  • تقویت روابط بین قبیله‌ای و خانوادگی: ازدواج در این شرایط، نوعی تعهد برای اثبات و تضمین روابط دوستانه میان کشورها و قبیله‌های مختلف است.

۷- ازدواج تحمیلی چه پیامدهایی دارد؟

از جمله مهم‌ترین پیامدهای ازدواج اجباری، فشار روحی و روانی است که به فرد وارد می‌شود. ازدواج زوری هیچ تفاوتی با تجاوز ندارد و تمامی افرادی که موجب سر گرفتن این ازدواج شوند، مجرم هستند. زنی که زندگی مشترک خود را این گونه آغاز کند، اهداف و آرزوهایش را فراموش می‌کند.

افسردگی شدید از پیامدهای اصلی این نوع ازدواج است. مسلماً زنی که افسرده باشد نمی‌تواند از فرزندان خود به خوبی مراقبت کند و افرادی ناسالم وارد جامعه می‌کند. فرزندان این زوج‌ها تحت تاثیر رفتار بی‌عاطفه والدین خود قرار می‌گیرند و ممکن است در آینده در زندگی مشترک خود دچار مشکلات زیادی شوند.

یکی دیگر از پیامدها، بیماری‌های جسمی ناشی از ازدواج زوری است. فشارهای روحی و روانی می‌توانند جسم را به سختی درگیر کنند و در درازمدت بیماری‌های قلبی، عصبی و… در فرد ایجاد کنند. چه بسا این افراد به خاطر نبود راه فرار مجبور می‌شوند خودکشی کنند و اغلب خودسوزی‌هایی که در نقاط مختلف کشور صورت می‌گیرد، به خاطر ازدواج زوری است.

دخترانی که به خاطر فرار از شرایط بد خانوادگی رو به ازدواج اجباری می‌آورند نیز فقط از چاله به چاه می‌افتند و زندگی خود را سخت‌تر می‌کنند. احساس تنهایی در زندگی مشترک موجب می‌شود فرد دست به انجام کارهای غیرعاقلانه بزند و به خود آسیب بزند. اصولاً قربانیان کمتر از بیست سال سن دارند و خانواده‌های آن‌ها نیز فقیر و معتاد هستند. به همین دلیل، باید توجه ویژه‌ای به مسئله فقر و اعتیاد در رابطه با ازدواج شود.

جمعبندی

ازدواج اجباری یکی از مهم‌ترین معضلات اجتماعی و فرهنگی هر جامعه‌ای محسوب می‌شود که به دو دسته مستقیم و غیرمستقیم تقسیم می‌شود. قربانیان این نوع وصلت‌ها دچار بیماری‌های روانی و جسمانی زیادی می‌شوند. همین امر سلامت جامعه را به خطر می‌اندازد.

باید فکری اساسی برای جلوگیری از این نوع ازدواج‌ها شود و متخصصین حوزه‌های فرهنگی، حقوقی، اجتماعی، روانشناسی و… گرد هم آیند و تمهیداتی برای آن بیابند تا هر چه سریع‌تر از ادامه این خشونت جلوگیری شود. با این حال، قانون طرف افرادی است که قربانی این نوع ازدواج هستند و به آن‌ها کمک می‌کند تا از شر زور و اجبار خلاص شوند.

بدون نظر

فروش ویژه